Het korte antwoord
Wat denk jij?
Voor school en werk: vier vragen vooraf
- Wat is mijn doel? Wil ik informeren, iets vragen, verslag doen of overtuigen?
- Wie is mijn lezer? Wat weet de lezer al en welke toon verwacht diegene?
- Wat is onze relatie? Zijn we vrienden, klasgenoten, collega's of onbekenden?
- Welke tekstsoort schrijf ik? Een e-mail, verslag en sollicitatiebrief hebben elk eigen gewoontes.
| Tekstsoort | Wat helpt? | Voorbeeld |
|---|---|---|
| zakelijke e-mail | duidelijk onderwerp, passende aanhef, concrete vraag, slotgroet | Beste stagebegeleider, … Met vriendelijke groet, |
| verslag | feitelijke toon, vaste opbouw, duidelijke tussenkoppen en bronnen | Uit de meting blijkt dat … |
| sollicitatiebrief | passende aanhef, motivatie, bewijs met voorbeelden, nette afsluiting | Tijdens mijn opleiding heb ik ervaring opgedaan met … |
| bericht aan een klasgenoot | kort en informeel mag, zolang de boodschap duidelijk blijft | Hoi, kun jij jouw deel vanavond sturen? |
Ik stuur mijn cv mee is meestal duidelijker dan In de bijlage gelieve u mijn curriculum vitae aan te treffen.
Snelle controle vóór je verzendt
- Staat het belangrijkste verzoek of doel duidelijk in de tekst?
- Past de aanhef bij de relatie?
- Gebruik je consequent je of u?
- Geef je de informatie die de lezer nodig heeft?
- Zijn toon, spelling en opmaak verzorgd?
- Heb je de bijlage echt toegevoegd?
Vanuit de taalkunde: wat betekent passend?
Bij Taal in een situatie (pragmatiek) kijk je naar doel, lezer, relatie en situatie. Dezelfde vraag kan vriendelijk, afstandelijk, dringend of onbeleefd overkomen.
Bij Taal en samenleving (sociolinguïstiek) onderzoek je verschillende registers. Een register is een manier van taalgebruik die bij een bepaalde situatie of groep past.
Bij Zinnen (syntaxis) en tekstbouw kies je een volgorde die de lezer helpt: eerst het doel, daarna de nodige uitleg en ten slotte de gewenste actie of afsluiting.
Registergevoeligheid betekent dat je kunt schakelen. Je eigen thuistaal, dialect of straattaal is niet minderwaardig; in een sollicitatie kan een andere taalvorm alleen handiger zijn om het gewenste doel te bereiken.
Probeer
Regel én verklaring
Voor school en werk leer je conventies voor zakelijke teksten. De taalkunde verklaart dat passende taal geen vaste lijst moeilijke woorden is, maar een keuze die aansluit bij doel, lezer, relatie en situatie.
Bronnen bekijken
- Taalunie — registergevoeligheid en passende taal
- Onze Taal — brief- en e-mailconventies
- Onze Taal — passende slotgroeten
De bronnen behandelen ook andere en moeilijkere situaties. Externe bronnen openen pas na jouw klik. Keer daarna terug naar taal-coach.nl om verder te gaan.