Het korte antwoord
Wat denk jij?
Voor school: het stappenplan
- Zeg het woord hardop. Hoor je een lange of een korte klinker?
- Verdeel de nieuwe vorm in lettergrepen. Bijvoorbeeld bo-men en bom-men.
- Kijk naar het einde van de eerste lettergreep. Eindigt die op een klinker, dan is zij open. Eindigt zij op een medeklinker, dan is zij gesloten.
- Bewaar de uitspraak. Schrijf een lange klinker enkel in een open lettergreep. Verdubbel na een korte klinker zo nodig de medeklinker.
Open en gesloten lettergrepen
Gesloten: de lettergreep eindigt op een medeklinker — boom en bom-men.
| Klank | Enkelvoud | Meervoud | Wat gebeurt er? |
|---|---|---|---|
| lange aa | raam | ra-men | aa wordt a in de open lettergreep |
| lange ee | been | be-nen | ee wordt e in de open lettergreep |
| lange oo | boom | bo-men | oo wordt o in de open lettergreep |
| lange uu | muur | mu-ren | uu wordt u in de open lettergreep |
| korte a | man | man-nen | de dubbele n houdt de eerste lettergreep gesloten |
| korte e | bed | bed-den | de dubbele d houdt de eerste lettergreep gesloten |
| korte i | pit | pit-ten | de dubbele t houdt de eerste lettergreep gesloten |
| korte o | bom | bom-men | de dubbele m houdt de eerste lettergreep gesloten |
| korte u | mus | mus-sen | de dubbele s houdt de eerste lettergreep gesloten |
In bommen hoor je niet twee lange m-klanken. De twee letters laten bij het lezen zien dat de eerste lettergreep gesloten is en dat de o kort blijft.
Vanuit de taalkunde: waarom werkt dit zo?
Bij Klanken in taal (fonologie) onderzoek je lettergrepen en klinkerpatronen. Het verschil tussen boom en bom zit in de klinkerklank, niet alleen in het aantal letters.
Op school heten klinkers vaak lang of kort. Taalkundig verschillen deze klinkers meestal niet alleen in duur, maar ook in de manier waarop je ze uitspreekt. De schooltermen blijven handig voor de spellingregel.
Bij Woorden (morfologie) kijk je wat er gebeurt als een woord een uitgang krijgt. Door -en toe te voegen, verandert de verdeling in lettergrepen: boom → bo-men en bom → bom-men.
De spelling laat de uitspraak zo herkenbaar mogelijk blijven. Twee klinkerletters kunnen samen één klinkerklank weergeven, terwijl twee medeklinkerletters hier vooral de grens tussen lettergrepen zichtbaar maken.
Probeer
Regel én verklaring
Voor school gebruik je de regels voor open en gesloten lettergrepen. De taalkunde laat zien wat die regels beschermen: de lezer moet aan de letters kunnen herkennen welke klinkerklank bij het woord hoort.
Bronnen bekijken
- Team Taaladvies — enkele of dubbele klinker
- Team Taaladvies — enkele of dubbele medeklinker
- Onze Taal — verdieping: dubbele en enkele klinkers door de tijd
De bronnen geven meer regels en uitzonderingen dan deze basispagina. De historische uitleg van Onze Taal is verdieping en heeft een hoger taalniveau. Externe bronnen openen pas na jouw klik. Keer daarna terug naar taal-coach.nl om verder te gaan.