taal-coach.nl ← Kies je niveau
Taal-coach.nl / Taalvragen / Klanken en spelling
Concrete taalvraag

Wanneer schrijf je één of twee klinkers en medeklinkers?

Een boom wordt twee bomen, maar een bom wordt twee bommen. De uitspraak blijft herkenbaar, terwijl het aantal letters verandert.

Niveau: basis — vmbo-onderbouw; ook bruikbaar voor vmbo-bovenbouw en mbo
Leerdoel: je kunt met open en gesloten lettergrepen bepalen of je één of twee klinkers of medeklinkers schrijft.
Leestijd: ongeveer 5 minuten

Het korte antwoord

Luister naar de klinker en verdeel het woord in lettergrepen. Een lange aa, ee, oo of uu schrijf je dubbel in een gesloten lettergreep, maar enkel in een open lettergreep: boom – bo-men. Na een korte klinker verdubbel je vaak de medeklinker om de eerste lettergreep gesloten te houden: bom – bom-men.

Deze basispagina behandelt veelvoorkomende Nederlandse woorden. Leenwoorden en enkele bijzondere spellingpatronen kunnen andere regels volgen.

Wat denk jij?

Wat is het meervoud van muur?

Voor school: het stappenplan

  1. Zeg het woord hardop. Hoor je een lange of een korte klinker?
  2. Verdeel de nieuwe vorm in lettergrepen. Bijvoorbeeld bo-men en bom-men.
  3. Kijk naar het einde van de eerste lettergreep. Eindigt die op een klinker, dan is zij open. Eindigt zij op een medeklinker, dan is zij gesloten.
  4. Bewaar de uitspraak. Schrijf een lange klinker enkel in een open lettergreep. Verdubbel na een korte klinker zo nodig de medeklinker.

Open en gesloten lettergrepen

Open: de lettergreep eindigt op een klinker — bo-men.
Gesloten: de lettergreep eindigt op een medeklinker — boom en bom-men.
Klank Enkelvoud Meervoud Wat gebeurt er?
lange aa raam ra-men aa wordt a in de open lettergreep
lange ee been be-nen ee wordt e in de open lettergreep
lange oo boom bo-men oo wordt o in de open lettergreep
lange uu muur mu-ren uu wordt u in de open lettergreep
korte a man man-nen de dubbele n houdt de eerste lettergreep gesloten
korte e bed bed-den de dubbele d houdt de eerste lettergreep gesloten
korte i pit pit-ten de dubbele t houdt de eerste lettergreep gesloten
korte o bom bom-men de dubbele m houdt de eerste lettergreep gesloten
korte u mus mus-sen de dubbele s houdt de eerste lettergreep gesloten
Je verdubbelt geen medeklinkerklank.
In bommen hoor je niet twee lange m-klanken. De twee letters laten bij het lezen zien dat de eerste lettergreep gesloten is en dat de o kort blijft.

Vanuit de taalkunde: waarom werkt dit zo?

Bij Klanken in taal (fonologie) onderzoek je lettergrepen en klinkerpatronen. Het verschil tussen boom en bom zit in de klinkerklank, niet alleen in het aantal letters.

Op school heten klinkers vaak lang of kort. Taalkundig verschillen deze klinkers meestal niet alleen in duur, maar ook in de manier waarop je ze uitspreekt. De schooltermen blijven handig voor de spellingregel.

Bij Woorden (morfologie) kijk je wat er gebeurt als een woord een uitgang krijgt. Door -en toe te voegen, verandert de verdeling in lettergrepen: boom → bo-men en bom → bom-men.

De spelling laat de uitspraak zo herkenbaar mogelijk blijven. Twee klinkerletters kunnen samen één klinkerklank weergeven, terwijl twee medeklinkerletters hier vooral de grens tussen lettergrepen zichtbaar maken.

Probeer

Wat is het meervoud van kat?

Regel én verklaring

Voor school gebruik je de regels voor open en gesloten lettergrepen. De taalkunde laat zien wat die regels beschermen: de lezer moet aan de letters kunnen herkennen welke klinkerklank bij het woord hoort.

Bronnen bekijken

De bronnen geven meer regels en uitzonderingen dan deze basispagina. De historische uitleg van Onze Taal is verdieping en heeft een hoger taalniveau. Externe bronnen openen pas na jouw klik. Keer daarna terug naar taal-coach.nl om verder te gaan.